» پایان دموکراسی شاهانه و تأسیس حزب رستاخیز
شاه از مدتها قبل از بعدازظهر آن روز سرنوشتساز یکشنبه یازدهم اسفند 1353 درباره نظام حزبی موجود در کشور و اینکه ضرورتاً باید تغییراتی جدی در آن ایجاد کند، در حال تفکر و به اصطلاح سبک سنگین کردن اوضاع بود...
» قيام 30 تير، تجلي همبستگي ملي
انقلاب صنعتي اروپا، آسيا را به منزله تأمين كننده مواد خام و اوليه كارخانه هاي توليدي غرب، همچنين بازار مصرف كالاهاي ساختگي آنان درآورد. كشف نفت در غرب آسيا باعث تشديد فعاليتهاي استعماري اروپاييان به...
» به توپ بستن مجلس ، 2 تير 1287ش.
مجلس شوراي ملي ايران در دوم تير ماه ۱۲۸۷ش پس از درگيري مسلحانه ميان نيروهاي وفادار به محمدعلي شاه و اعضاي انجمنها تعطيل شد. عمر مجلس اول كمتر از دو سال بود و بيشتر وقت آن صرف حل و فصل اختلافات جزئي شد ...
» اجمالي درباره نقش زنان در انقلاب مشروطه
وضعيت زنان در دوره قاجاريه با تأثيرپذيري از وضعيت حاکم بر جامعه تعريف ميشود. در اين شرايط سياسي، اجتماعي، زندگي زنان تا حدود زيادي محدود شده بود. با وجود اين، آنان در برخي فعاليتهاي اجتماعي، مانند تفريحات دستهجمعي...
» مشروطه خواهي و شريعتمداري
ايران، به عنوان يکي از پرتحرک ترين جوامع جهاني با خاستگاه تاريخي کهن، در زمره کشورهاي پيشگام عالم است که به نوسازي و تجدد انديشيد و رخداد مشروطه شاهدي بر اين مدعاست. در دهه پيش از جنگ جهاني اول ..
PDF Format
» عثمانيان چگونه قرارداد صلح 997 هـ را به ايران تحميل کردند؟
در سال 996 هجري، ده سال از تهاجم عثمانيان به اران و آذربايجان گذشته و خيلي از شهرها به تصرف آنان درآمده بود. عثمانيان در عرض اين ده سال، علاوه بر آذربايجان و قفقاز، به همدان و نهاوند نيز حمله برده شهرها را...
» ديکتاتوري و اقتصاد (گزارشي از اوضاع اقتصادي ايرانِ عصر رضاشاه)
مطالبي که از نظرتان ميگذرد در بردارنده دو گزارش از کاردار سفارت فرانسه در ايران است که پس از مرگ داور درباره اوضاع اقتصادي ايران براي وزارت متبوع خود ارسال داشت. هدف اين گزارشها تشريح وضعيت اقتصادي ايران...
PDF Format
» نقش انجمنهاي مخفي در انتشار شايعات در عصر مشروطه
دستگاه شايعهسازي انجمنهاي مخفي از طرقِ مختلف نظير مطبوعات، شبنامه و پخش افواهي شايعات دستاندرکار تخريب چهرههاي اصيل نهضت بود. گستردگي انجمنها و جسارت و هتاکي آنها قدرت هر نوع اظهارنظر مخالفي را ...
» روايتي از 15 خرداد 1342
از واپسين سالهاي دهه 1330ش که رژيم پهلوي آشکارا دچار بحرانهاي عديده سياسي، اقتصادي و اجتماعي شد به ويژه حاميان آمريکايي آن درصدد برآمدند با انجام برخي اقدامات به اصطلاح اصلاحي مشکلات سياسي ـ اقتصادي و ...
» حضور بريتانيا در خليج فارس
بي شک موقعيت سوقالجيشي ايران و برخورداري از وضعيت بازرگاني مناسب٬ منابع طبيعي و ذخاير عظيم انرژي٬ همواره در سدههاي اخير مورد توجه بيگانگان بوده و در برهههايي به دخالت آشکار و نهان آنان در اوضاع داخلي...
PDF Format
» آموزش عمومي دختران در دوران قاجار و رضاخان
بنا به دلايل مختلف سياسي، اجتماعي و عوامل محدوديتزا، آموزش سواد به زنان در دوران قاجار و اوايل سلطنت رضاخان چندان رايج نبود. تنها محل آموزش و تحصيل، مکتبخانهها بودند که دختران سهم ناچيزي از آن داشتند. مکتبخانهها يا مختلط...
» نفت ايران از امتياز دارسي تا قرارداد گس – گلشائيان
اولين بار در سال 1901م/ 1280ش امتياز بهرهبرداري از نفت ايران به يكي از اتباع انگليسي به نام دارسي واگذار شد. اين امتياز كه به « قرارداد دارسي» معروف است در اوايل كار از سوي طرفين قرارداد چندان جدي تلقي نشد و حتي پس از...
» تدوين متمم قانون اساسي در مجلس اول
پيش از آمدن اتابک و نيز همزمان با صدارت او، مسئلة مهم تدوين متمم قانون اساسي هم در دستور کار نمايندگان قرار گرفت. نوشتن اين متمم به سرعت و سهولت نوشتن قانون اساسي انجام نمي گرفت؛ زيرا قانون اساسي کلياتي ...
» املاک خالصه و سياست فروش آن در دوره ناصري
با روي كار آمدن غزنويان و متعاقب آن تسخير سراسر كشور به دست سلجوقيان به تدريج با شكل گيري قدرت متمركز و سلطنت موروثي مقتدري مواجه ميشويم كه تمامي حقوق دنيوي و سياسي خليفة بغداد در شرق سرزمينهاي ...
» مشروطهخواهي و شريعتمداري
در دهه پيش از جنگ جهاني اول، شش کشور گفتمان مشروطه را در عمل و ساخت اجتماعي، سياسي، فرهنگي، هر کدام به گونهاي پشت سر نهادند. اين شش کشور عبارت بودند از: روسيه (1905)، ايران (1285ش)،... PDF Format
» روند واگذاري رسمي بانک استقراضي روس به دولت ايران و مشکلات ناشي از آن
امتياز بانک استقراضي روس در سال 1889م/ 1307ق در دوران سلطنت ناصرالدين شاه به روسها واگذار شد و آن بانک تا 14 سپتامبر 1922/ 21 محرم 1341 با نوساناتي پر فراز و نشيب در عرصه سياسي، اقتصادي و... PDF Format
» فلسفه هاي ايراني- اسلامي به روايت کنت دوگبينو
کنت دوگوبينو در نزد ما ايرانيان بيشتر به عنوان فرستاده سياسي و شرق شناس فرانسوي شهرت دارد که نه فقط توجه زيادي به ايران و موقعيت تاريخي و فرهنگي ما در قرن نوزدهم ميلادي داشته است...
PDF Format
» ناگفتههاي جنگ ظفار
آنچه که در مورد جنگ ظفار چندان بدان پرداخته نشده نحوه عمليات نظامي، تاکتيکها، مشکلات، ميزان نيروي اعزامي و جنگافزارهاي به کار رفته و تلفات انساني ارتش ايران بود، زيرا که عوارض سياسي و...
PDF Format
» برخي از مکتوبات نهضت جنگل در دوران رضاخان
نهضت جنگل در سال 1294 شمسي برابر با 1333 هجري قمري و 1914 ميلادي بهعنوان يک جنبش پارتيزاني آغاز شد و هفت سال ادامه يافت و در جهت نيل به اهداف خود با مبارزات مسلّحانه گستردهاي که در طيّ نبردهاي عديده با...
» قتل محمدتقي خان پسيان
در سال 1309 هجري قمري در محله سرخاب تبريز طفلي پا به عرصه وجود نهاد كه محمدتقي ناميده شد. پدرش ياور محمدباقر خان پسيان از ايلات كرد منطقه و مادرش فاطمه سلطان عزتالحاجيه از همان كودكي در تربيت فرزند كوشيدند...
» ملي شدن صنعت نفت ايران
در سال ۱۹۰۱م مظفرالدين شاه به ويليام ناکس دارسي تبعه انگلستان امتيازي اعطا کرد که نتيجه نهايي آن حاکميت مطلق دولت بريتانيا بر منابع عظيم نفتي ايران تا اواسط قرن بيستم ميلادي بود. با اين احوال فقط از...
» مجلس «حافظ الصحه» يا قدمهاي اوليه براي پايهگذاري وزارت بهداشت و درمان در ايران
به منظور پيشگيري از بروز و جلوگيري از شيوع امراض مسري مانند وبا، طاعون و آبله از اوايل سال 1298 هجري قمري، انجمني به نام «مجلس حافظ الصحه» وابسته به مدرسه دارالفنون قدم به عرصه حيات گذاشته و در...
PDF Format
» عشاير و هويت ملي
اوراق تاريخ ايران، مشحون از تحركات ايلي و عشايري است كه وفاداري آنها را به ايران نشان ميدهد. بدون ترديد، تاريخ هر كدام از ايلات و قبايل عشايري ايران را ورق بزنيم، حكايات بسياري از فداكاريهاي آنها را در راه وطن...
» زمينهسازي لازم براي كودتاي 1299
انگليسيها، برخلاف هميشه كه معمولاً درباره نامزدهاي رياست دولت با شاه به گفت وگو مينشستند و به گونهای با هم به توافق ميرسيدند، درباره كودتا و مجريان آن نخواستند هيچ كدام از رجال ايران و حتي شخص شاه در جريان امور آن قرار...
» کودتاي سوم اسفند ١٢٩٩ و سلطانيسم ايراني
مقاله حاضر به تبيين نظري رابطه «کودتا با موضوع دولت در ايران» ميپردازد. ارائه ديدگاههاي جديد و توسعه بخشيدن به مفاهيم و نظريههاي سياسي مرسوم و يافتن مصداق عيني براي «سلطانيسم» که مفهومي ... PDF Format
» كودتاي ماركدار
سوم اسفند ماه يادآور واقعهاي تلخ و سرنوشتساز در تاريخ معاصر ايران است. هر فرد آشنا با تحولات ايران ميداند كه در سوم اسفند 1299شمسي تهران ـ پايتخت كشور ما ـ براساس طرحي از پيش آماده به اشغال قواي قزاق درآمد و...
» بازداشت گروهي از رجال كشور پس از كودتاي سوم اسفند 1299
در آستانه كودتا سيدضياءالدين طباطبايي فهرستي از اسامي دهها تن از رجال كشور را در اختيار رضاخان ميرپنج قرار داد تا بلافاصله پس از انجام كودتا دستگير و زنداني شوند. بدين ترتيب مدت كوتاهي پس از كودتا و از واپسين ساعات...
» مخالفت سازمانها و گروههاي سياسي ضد شاه با جنگ ظفار
همزمان با دخالت نظامي رژيم پهلوي در ظفار (57-1351)، دولت پهلوي در بحرانيترين دوران حيات خود به سر ميبرد. التهاب انقلاب و گسترش اعتراضات مردمي، تشکلها و گروههاي سياسي منسجم و يا غير سازمان يافته متعددي را در...
» روحانيت در پي اصلاح سياسي و اجتماعي است
آنچه در پي ميآيد، متن کامل گفتگوي اختصاصي روزنامه المحرر لبنان با امام صدر است که پنج سال پيش از پيروزي انقلاب اسلامي صورت گرفته و هم اينک پس از 26 سال به فارسي ترجمه و در اين يادمان ميآيد. اين گفتگو...
PDF Format
» حزب رستاخیز و سقوط نهایی رژیم پهلوی
با اعلام تأسیس حزب واحد رستاخیز در بعداز ظهر روز یکشنبه 11 اسفند سال ۱۳۵۳ خودکامگی و روش استبدادی حکومت در ایران دوران محمدرضا شاه پهلوی به نهایت رسید. به دنبال آن احزاب حکومت ساخته و البته فرمایشی ايران نوين...
|