اصلاحات ارضي

فرزانه بابائي

 

     برنامه اصلاحات ارضي به منظور حفظ ثبات كشور در برابر بحرانهاي اجتماعي، اقتصادي و سياسي موجود در دهه 1330 پي ريزي شد و به دليل اهميت كشاورزي در جامعه مسئله مالكيت ارضي، عنصر اصلي برنامه اصلاحات ارضي درنظر گرفته شد. نظام ارباب ـ رعيتي همواره مورد انتقاد قرار داشت كه سبب ايجاد فقر در ميان روستاييان بود. نياز به تغيير شرايط موجود در مناطق روستايي از طرف احزاب و گروههاي مختلف و نيز هيئت دولت مطرح شد و در آذر ماه سال 1338 لايحه اصلاحات ارضي تهيه شد و از تصويب مجلسي كه اكثر آن مالكان زمين بودند گذشت ولي اين قانون جانب مالكان را گرفته و مانع اجراي عملي اصلاحات ارضي بود. بدين ترتيب قانون اصلاحات ارضي در تاريخ 20 دي ماه 1341 تصويب و اعلام گرديد.

     با توجه به اسناد موجود از سال 1338 مسئولان بانك عمران و تعاون روستايي پيشنهاداتي را جهت تنظيم قانون اصلاحات ارضي و تغيير لوايح مصوب مجلس شوراي ملي ارائه دادند و هدف از آن ايجاد انگيزه بيشتر نزد كشاورزان نسبت به كار و آباداني كشور بود ولي اعضاي هيئت دولت بر نحوه اجراي آن ابراز نگراني مي‌كردند و مالكان زمين و رؤساي عشاير نيز نسبت به آن خوشبين نبودند و تلاش زيادي هم جهت جلوگيري از اجراي آن نمودند. در تاريخ 4/3/1339 محمدرضا پهلوي فرمان اجراي لايحه اصلاحات ارضي و در تاريخ 9/11/1341 فرمان فروش سهام كارخانجات دولتي را به عنوان پشتوانه اصلاحات ارضي صادر كرد. پس از اجراي قانون مذكور يعني از سال 1342 اختلافات ميان مالكين زمين و كشاورزان شدت گرفت.

     اصلاحات ارضي كه پس از جنگ جهاني دوم در بسياري از كشورهاي امريكاي جنوبي و آسيايي مطرح شد به مثابه نسخه‌اي از پيش تعيين‌شده، به سبب ناهماهنگي با ويژگيهاي كشاورزي ايران، و انگيزه‌هاي سياسي نه تنها بهبود اقتصاد كشاورزي را در پي نداشت بلكه موجب شد ايران كه از توليدكنندگان گندم به شمار مي‌رفت پس از مدتي واردكننده گندم باشد و ساختار كشاورزي آن دچار خلل شود.

 

 

3-32-2576ر

  گزارش هوشنگ رام مديرعامل بانك عمران و تعاون روستايي به حسين علا وزير دربار درخصوص علل توفيق برنامه تقسيم املاك اختصاصي پهلوي

 

 

 

 

6-32-2576ر 

 نامه هوشنگ رام مديرعامل بانك عمران و تعاون روستايي به محمدرضا پهلوي در مورد تغييرات انجام شده در لايحه اصلاحات ارضي توسط مجلس شوراي ملي

 

 

 

1-98-115د 

 فرمان محمدرضا شاه: اجراي لايحه اصلاحي قانون اصلاحات ارضي

 

 

3-98-115د 

 فرمان محمدرضا شاه: اجراي لايحه قانون فروش سهام كارخانجات دولتي به عنوان پشتوانه اصلاحات ارضي

100تا 99-1-2-113ج

 صورتجلسه مربوط به كميسيون رسيدگي به اجراي قانون اصلاحات ارضي در مناطق منگور و گورك و پيشنهادات مطروحه درباره شكايات مالكين و اعطاي تسهيلات و مهلت بيشتر به خرده مالكين جهت پرداخت بدهيهاي خود

 

 

 

74 تا 73-100-754و

  گزارش لطفي رئيس اداره كل حقوقي خالصه سازمان اصلاحات ارضي مشعر بر تشريح اشكالات موجود در اجراي قانون اصلاحات ارضي

 

 

 

69 تا 68-100-754و 

 گزارش ريسمانچي رئيس اداره امور اسناد و املاك سازمان اصلاحات ارضي مبني بر بررسي مشكلات كار اجراي قانون اصلاحات ارضي در رابطه با شكايات كشاورزان از مالكان، عدم تقسيم قسمتي از املاك خريداري شده بين زارعين و...

 

 

 

35 تا 30-100-754و 

 گزارش شجاعيون رئيس اداره كل خدمات فني سازمان اصلاحات ارضي درخصوص مشكلات ناشي از كمبود اعتبار، عدم كاركرد مناسب سازمان مركزي تعاون روستايي، بي توجهي نسبت به نقشه‌برداري اراضي و واگذاري اراضي باير و نيز اختلافات موجود ميان كشاورزان

 

 

   

 

 

   

 

 

 

 

 









 












 
www.iichs.org