ArticlesStatesmenWoman e-zineًRestorationAYAM contemporary Historical ReviewO.HistoryPublicationsViewpoints and untold eventswith caravan of history(doc)Foreign Policy StudiesNewsمصاحبهwith caravan of history(photo)conferences
» نمايشگاه عکس » از مکتب تا مدرسه

کلمات کليدی :
 همه کلمات
تک تک کلمات

 

نشریه الکترونیکی بهارستان

136

پیشینه فرش 

 

 

جریان شناسی سقوط پهلوی
سیر تاریخی ممنوعیت حجاب
پاکسازی و مرمت اسناد تصویری
نجم السلطنه

اخبارNEWS

تازه‌هاي موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران در نمايشگاه کتاب تهران |+| سير تاريخي تحريم در کتاب انديشه تحريم و خودباوري منتشر مي‌شود ‎ |+|

Google

جوان و تاریخ

تاریخ و جلوه های عزاداری امام حسین(ع)در ایران با تکیه بر دوران صفویه

 

 

چند قطره خون برای آزادی

 

 

زندگی سیاسی و اجتماعی آیت الله العظمی حاج سید محمد تقی خوانساری

 

فصلنامه تاریخ معاصر 61-62

فصلنامه تاریخ معاصر ایران

شماره 61-62

 

فصلنامه تاریخ معاصر 63

فصلنامه تاریخ معاصر ایران

شماره 63

کتابفروشی سرای تاریخ

Adobe Reader V 8.0

20.8 MB

 

 از مکتب تا مدرسه 

رزيتا ميري

 

مکتب‌خانه ابتدايي‌ترين محل فراگيري تعليم و تربيت بوده است، پيشينه‌ آن به آغاز دوران اسلامي تا پايان عصر قاجار برمي‌گردد. مکتب‌خانه‌هاي ايران در دوره قاجاريه به سه دسته تقسيم مي‌‌شدند:

 

مکتب‌خانه‌هاي آخوندباجي، مکتب‌خانه‌هاي عمومي و مکتب‌خانه‌هاي خصوصي. مکتب‌خانه‌هاي آخوندباجي زير نظر عاقله زني اداره مي‌شد و کودکان بين 4 تا 7 سال در آنجا آموزش سوره‌هاي کوچک قرآن، شرعيات و الفبا را مي‌آموختند، همچنين کتاب‌هاي ديگري نيز خوانده مي‌شد که برحسب زمان و مکان و نوع مکتب‌خانه‌ها و دانش‌آموزان متفاوت بود، گزينش کتاب از روي قاعده‌ معيني نبود و نيرو و استعداد کودک با آساني و دشواري محتوي کتاب در نظر گرفته نمي‌شد. اين مکتب‌خانه‌ها اجباري نبوده است.
 
مکتب‌خانه‌هاي عمومي که در بيشتر شهرها و پاره‌اي از روستاها داير بودند، بيشتردانش‌آموزان آن را طبقات متوسط جامعه تشکيل مي‌دادند. لزومي نداشت کساني که وارد اين مکتب‌خانه‌ها مي‌شوند مکتب‌خانه‌هاي آخوندباجي را گذرانده باشند.
 
نوع سوم که مکتب‌خانه‌هاي خصوصي مي‌باشند، افراد توانگر و «بزرگان» فرزندان خود را به آنجا مي‌فرستادند و برخي نيز در منزل از معلم سرخانه جهت آموزش کودکان خويش کمک مي‌گرفتند.
 
مکتب‌خانه در هر مکاني ممکن بود داير شود در مسجد، خانه، دکان و... که از وضعيت مناسبي برخوردار نبود.
 
کف اتاق با حصير، نمد، گليم و يا فرش کهنه‌اي پوشانده مي‌شد و هر کودکي براي نشستن خود يک تشکچه از منزل مي‌آورد. اين تشکچه‌ها دور تا دور اتاق کنار ديوار پهن مي‌شد و شاگردان روي آن مي‌نشستند.
 
از ميز و نيمکت، تخته سياه و گچ خبري نبود بلکه از لوح، رحل و قلمدان استفاده مي‌شد. معلم، مکتبدار، ملاباجي و آخوندباجي در بالاي اتاق مي‌نشست و در مقابل او جعبه‌اي به عنوان ميزتحرير قرار داشت. مکتبدار دو ترکه دراز و کوتاه جهت تنبيه شاگردان در دست داشت و گاهي قلياني هم زير لب.
 
متاًسفانه يکي از مواردي که کودکان را از رفتن به مکتب گريزان مي‌کرد، تنبيهات بدني نظير چوب و فلک نمودن و گاهي حبس کردن در اتاق تاريک و نمدار به نام سياه‌چال بود.
 
با گذشت زمان مکتب‌خانه‌ها رنگ مدرسه به خود گرفت و از شمار آنان در شهرهاي بزرگ کاسته شد و مدارس مهمي چون دارالفنون و... ايجاد شد. شاگردان اين مکتب‌خانه‌ها با وجود تنبيهات بدني و مشقت بسيار از تحصيل گريزان نشدند و برخي از آنها تبديل به اشخاص تاًثيرگذار و دانشمندي شدند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منابع:
1. شهيدي، حسين. سرگذشت تهران، (تهران، راه مانا، 1383).
2. محمدي، محمد؛ قاييني، زهره. تاريخ ادبيات کودکان ايران، ج 3، (تهران، چيستا، 1379).
3. نجمي، ناصر. تهران عهد ناصري، (تهران، عطار، 1367).


[5811- 11ع]
مکتب‌خانه در دوره قاجار

[3789- 4ع]
يکي از مکتب‌خانه‌هاي تهران در سال 1291 شمسي

[61663- 275م]
تنبيه يکي از شاگردان با چوب و فلک در مکتبخانه، در اواخر دوره قاجاريه


[2928- 4ع]
مسئولين، آموزگاران و دانش‌آموزان مدرسه ادب تهران

[10979- 3ع]
نماي بيروني و سر در ورودي مدرسه دارالفنون در اوايل دوره پهلوي

[5703- 1ع]
دانش‌آموزان کلاس چهارم متوسطه دبيرستان دارالفنون به همراه ميرسيد علي کيمياگر معلم فيزيک، در سال 1304 شمسي


[4480- 1ع]
شاگردان مدرسه شرف تهران

[17- 2ع]
اساتيد و شاگردان مدرسه دولتي متوسطه غير مجاني (مدرسه سيروس) در تهران، سال 1301 شمسي

[4972- 1ع]
معلمان و شاگردان مدرسه علميه طبقه اول تهران در دوره قاجاريه


[3618- 1ع]
مسئولين، معلمين و محصلين پايه‌هاي مختلف تحصيلي مدرسه رحيميه سعادت تهران، سال 1339 قمري

[702- 124ط]
برگزاري جلسه امتحان در يکي از دبيرستانهاي دخترانه تهران ، دهه 20

[1657- 124ط]
فتح‌الله پاکروان رئيس نشر اسکناس هنگام توزيع اوراق قرضه ملي بين دانش‌‌آموزان مدرسه دخترانه، سال 1330


[464- 4ع]
کلاس درس در دوره رضا شاه پهلوي

[447- 4ع]
جمعي از دانش‌آموزان مکتب رشديه در دوره مظفري

نام:                
پست الکترونیک:
موضوع :
نظر شما :


تماس با ما : 38-4037 2260 (9821+) -

کليه حقوق اين سايت متعلق به موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران مي باشد
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تاييد آن نيست

استفاده از منابع اين سايت با ذکر ماخذ مجاز است
بهترین حالت نمایش: IE8 یا نسخه بالاتر


 
www.iichs.org