ArticlesStatesmenWoman e-zineًRestorationAYAM contemporary Historical ReviewO.HistoryPublicationsViewpoints and untold eventswith caravan of history(doc)Foreign Policy StudiesNewsمصاحبهwith caravan of history(photo)conferences
صفحه اصلی » نمايشگاه عکس » بلديه از دوره قاجار تا پهلوي اول

کلمات کليدی :
 همه کلمات
تک تک کلمات

 

نشریه الکترونیکی بهارستان

138

غزه در آتش و خون

 

 

رقص چوبها به مناسبت کودتای 28 مرداد

 

 

پیشینه فرش

 

 

زندگی و اقدامات لارنس آلمانی در ایران
مطیع ترین وزیر امور خارجه ایران
سهم  ساواک در شکل گیری و پیروزی انقلاب اسلامی
محمد باقرخان تنگستانی

اخبارNEWS

فروشگاه مجازي موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران افتتاح شد  |+| بزودی آغاز به کار وب سايت جديد موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران

Google

تاریخ و جلوه های عزاداری امام حسین(ع)در ایران با تکیه بر دوران صفویه

 

 

چند قطره خون برای آزادی

 

 

زندگی سیاسی و اجتماعی آیت الله العظمی حاج سید محمد تقی خوانساری

 

فصلنامه تاریخ معاصر 61-62

فصلنامه تاریخ معاصر ایران

شماره 61-62

 

فصلنامه تاریخ معاصر 63

فصلنامه تاریخ معاصر ایران

شماره 63

کتابفروشی سرای تاریخ

Adobe Reader V 8.0

20.8 MB

 

 بلديه از دوره قاجار تا پهلوي اول 

رزيتا ميري

 

بلد به معناي شهر، بلديه نام قديم شهرداري است و در لغت‌نامه دهخدا به معني" موسسه‌اي در هر شهر که در کار نظافت و خوبي آب و نان و چراغ و سوخت و خواربار صحت نظر دارد." پيش از تشکيل بلديه مردم هر شهر طبق آداب و رسوم و اعتقادات شخصي و ديني بدون مداخله حکومت خدمات شهري را انجام مي‌دادند و هر کس جلو خانه و دکان خويش را تمييـز مي‌کرد.

 

اولين نظم امور شهري در دوره ناصرالدين شاه قاجار به اجرا درآمد و اداره‌اي به نام "اداره احتسابيه" که اعضاي آن را محتسب مي‌ناميدند تاسيس گرديد، اين اداره داراي دو شعبه بود "احتساب" و"تنظيف" که در هر کدام عده‌اي نايب، فراش و سپور خدمت مي‌کردند. وظيفه اداره احتسابيه حفظ و تامين نظافت شهر بود که هم وظايف نظميه و هم امور شهري را انجام مي‌داد. افراد زيادي مصدر امور احتسابيه بودند از جمله: محمودخان کلانتر، محمود خان احتساب‌الملک، چراغعلي خان سراج‌الملک، آقاعلي آشتياني  امين حضور، محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، کنت دومونت فرت، محمد ميرزا  قاجار قوانلو (کاشف‌السلطنه)، ميرزا عباس خان مهندس‌باشي مشاورالدوله ...

 

پس از استقرار مشروطيت اولين بلديه قانوني تهران از سوي مجلس شوراي ملي هنگام نيابت سلطنت عليرضا خان عضدالملک قاجار به رياست دکتر خليل اعلم‌الدوله ثقفي در عمارتي واقع در سبزه ميدان تاسيس شد. در واقع اولين بلديه رسمي در زمان مظفرالدين شاه قاجار پايه‌گذاري شد و هدف آن "حفظ منافع شهرها و ايفاي حوائج اهالي شهرنشين اعلام شد".

 

بر طبق قانون بلديه (مشتمل بر 108 ماده که در سال 1286 شمسي به تصويب رسيد) رياست بلديه بر عهده رئيس انجمن بلديه بود که از ميان اعضاي انجمن با اکثريت آراء انتخاب مي شد ولي بعداً رياست اداره بلديه زير نظر وزارت داخله انجام وظيفه مي‌کرد، اولين شخصي که  بدين طريق حکم رياست بلديه تهران را گرفت ابراهيم خان يمين‌السلطنه  بود (از سال 1292 تا 1299 شمسي).

 

پس  از کودتاي 1299 با  روي کار آمدن سيد ضياءالدين طباطبايي رئيس‌الوزرا اداره بلديه از حالت انجمن شهري خارج شد و  به صورت "شهرداري" وابسته به دولت شد و رياست اين تشکيلات زير نظر رياست وزرا قرار گرفت.

 

در سال 1300 شمسي گاسپار ايپکيان از سوي سيد ضياء رئيس بلديه تهران شد، وي اقدامات مهمي در  تهران انجام داد از جمله تامين روشنايي خيابانهاي اميريه، لاله‌زار، استانبول... در اين زمان ساختمان بلديه در قسمت شمالي ميدان توپخانه بنا شد که تا اوايل دهه 40 پا برجا بود. در سال 1302 شمسي کريم آقا بوذرجمهري شهردار تهران شد و به مدت طولاني در اين سمت باقي ماند (1302- 1312ش) او با تلاش بسيار تهران را از شهر قديمي به شهر جديدي تبديل کرد، ولي متاسفانه ويران کردن دروازه‌هاي تهران در زمان او صورت گرفت.

 

لازم به ذکر است سال 1309 شمسي نقطه عطفي در تاريخ بلديه محسوب مي‌شود زيرا قانون بلديه 1325 قمري ملغي و قانون ديگري جايگزين آن مي‌ شود و انجمن بلدي و تشکيلات بلديه با وظايف و تعاريف جديدي روبه‌رو شد و رياست بلديه را وزارت کشور (وزارت داخله) منصوب مي‌نمود و انجمن بلدي استقلال خود را از دست داده به عنوان بازوي کمکي دولت در اجراي طرحهايش عهده‌دار امور بود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منابع:

راهنماي کتاب، سال 2، 1350.

شهري، جعفر. تاريخ اجتماعي تهران در قرن سيزدهم، ج 5، تهران، موسسه خدمات فرهنگي رسا، 1368 .

شهيدي مازندراني، حسين. سرگذشت تهران، ج1، تهران، راه مانا، 1383.

محبوبي اردکاني، حسين. تاريخ موسسات تمدني جديد در ايران، ج 2، تهران، دانشگاه تهران، 1354- 1368.

مستوفي، عبدالله. شرح زندگاني من يا تاريخ اجتماعي و اداري دوره قاجار، ج3، تهران، علمي، 1324- 1326.



[4262- 1ع]
ميرزا عباس خان مهندس‌باشي (مشاورالدوله) رئيس احتساب تهران

[5130- 1ع]
نماي بيروني اداره بلديه خرم‌آباد، در اوايل دوره پهلوي

[5371- 1ع]
نمايي از ميدان توپخانه تهران


[5364- 1ع]
آذين‌بندي عمارت بلديه تهران به مناسبت يکي از اعياد، در اوايل حکومت پهلوي

[3060- 4ع]

[2793- 1ع]
دکتر علي پرتو اعظم رئيس اداره بلديه


[5372- 1ع]
نمايي از ميدان توپخانه، عمارت بلديه (شهرداري) و خيابان سپه

[5694- 1ع]
جشن الغاي قانون کاپيتولاسيون، شرکت گروه کثيري از نظاميان و اهالي محل در اداره بلديه کردستان

[نشريه راهنماي کتاب، سال 1350، ص 888]
کاشف‌السلطنه رئيس بلديه تهران، سيدعلاءالدين بهبهاني رئيس انجمن به همراه وکلاي انجمن بلديه تهران که در دوره اول مجلس شوراي ملي از دوازده محله تهران انتخاب شده‌اند


[131427- 275م]
دروازه شميران

[522- 124ط]
برج و بارو و دروازه ورودي به شهر مشهد در عهد قاجاريه

قانون بلديه


[1957- 1ع]
بوذرجمهري کفيل بلديه در ميان روساي ادارات بلديه تهران

[465- 4ع]
نوازندگان و اجزاي بلديه و مطبوعات

[48030- 4ع]
تغيير سردرب شهرداري پس از شهريور 1320 با ايجاد بالکن


[5362- 1ع]
سردرب بلديه تهران که تکميل نشده

[2140- 124ط]
سر درب شهرداري قبل از تخريب

[4125- 1ع]
دکتر خليل اعلم‌الدوله ثقفي به اتفاق فرزندان و نوه‌هاي خود

نام:                
پست الکترونیک:
موضوع :
نظر شما :


تماس با ما : 38-4037 2260 (9821+) - Info@iichs.org

کليه حقوق اين سايت متعلق به موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران مي باشد
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تاييد آن نيست

استفاده از منابع اين سايت با ذکر ماخذ مجاز است
بهترین حالت نمایش: IE8 یا نسخه بالاتر