موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران  (رجال)           WWW.IICHS.ORG

اميراسدالله علم

 

آسيه آل احمد

 

اميراسدالله علم فرزند محمدابراهيم خان علم (شوکت‌الملک) امير قائنات در 1298ش در بيرجند متولد شد. تحصيلات خود را در بيرجند و تهران انجام داد و از دانشکده کشاورزي کرج فارغ‌التحصيل شد. علم پس از فوت پدر حکمران سيستان و بلوچستان شد. او در دولت محمد ساعد به وزارت کشور رسيد و در ترميم همين کابينه به وزارت کشاورزي منصوب شد. علم در دولت رجبعلي منصور نيز همان سمت را داشت و در دولت رزم‌آرا به وزارت کار منصوب شد.

 

در جريان کودتاي 28 مرداد 1332 علم نقش فعالي ايفا کرد و پس از کودتا نيز به گفته ارتشبد فردوست «سهم اساسي در برکناري سپهبد زاهدي از مسند نخست‌وزيري داشت». او با روي کار آمدن حسين علاء به وزارت کشور رسيد و در 1336 به عنوان دبيرکل حزب مردم انتخاب شد و تا مهر 1332 در اين حزب بود و يک سال بعد به مديرعاملي بنياد پهلوي منصوب شد. او از 28 تير 1341 تا 17 اسفند 1342 نخست‌وزير بود.

 

مهمترين وقايع دوران نخست‌وزيري او تصويب طرح لايحه انجمن ايالتي و ولايتي، اعتراض روحانيون و لغو اين لايحه، رفراندوم ششم بهمن و همچنين سرکوب قيام پانزدهم خرداد 1342 و تبعيد امام خميني بود. علاوه بر وقايع فوق انتخابات دوره بيست و يکم مجلس شوراي ملي و دوره چهارم مجلس سنا را پس از دو سال فترت انجام داد. اسدالله علم پس از استعفا از نخست‌وزيري، رياست دانشگاه پهلوي شيراز را برعهده گرفت و در آبان 1345 به وزارت دربار منصوب شد. تاجگذاري محمدرضا پهلوي و جشنهاي 2500 ساله شاهنشاهي در دوران وزارت دربار او انجام شد.

 

 

960-1- پ استقبال سيدحسن تقي‌زاده از شاه و فرح پهلوي، تقي‌زاده، علم، سيدجعفر بهبهانيان

 

علم به علت بيماري سرطان خون و ترک کشور جهت معالجه از سوي شاه کنار گذاشته شد و به جاي او اميرعباس هويدا به وزارت دربار منصوب شد. علم در 25 فروردين 1357 درگذشت. او از دوستان بسيار نزديک و محرم اسرار محمدرضا پهلوي بود که از خود يادداشتهاي محرمانه‌اي به جا گذاشته است. اين يادداشتها به عنوان گزارشي دقيق از وضعيت دربار پهلوي و شخص شاه اعتبار زيادي دارد.


چاپچاپ